ο ημιόροφος

Η ∆ιεθνής ∆ιάσκεψη για την Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας, η οποία έλαβε χώρα στις 12 Σεπτεµβρίου του 1978, εκφράζοντας την ανάγκη για ανάληψη άµεσης δράσης από όλες τις κυβερνήσεις, τους εργαζοµένους σε υπηρεσίες υγείας και ανάπτυξης και την παγκόσµια κοινότητα, µε στόχο την προστασία και την προαγωγή της υγείας όλων των ανθρώπων, διατυπώνει επί του παρόντος την ακόλουθη ∆ιακήρυξη:

I

Η ∆ιάσκεψη επισηµαίνει για µιαν ακόµη φορά την ισχυρή πεποίθησή της ότι η Υγεία [η οποία ορίζεται ως κατάσταση πλήρους σωµατικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας, και όχι απλά ως απουσία νόσου ή αναπηρίας] αποτελεί θεµελιώδες ανθρώπινο δικαίωµα και ότι η επίτευξη του υψηλότερου δυνατού επιπέδου υγείας αποτελεί έναν πολύ σηµαντικό παγκόσµιο στόχο του οποίου η πραγµατοποίηση προϋποθέτει τη συµβολή πολλών άλλων οικονοµικών και κοινωνικών τοµέων, πέραν του τοµέα υγείας.

II

Η υπάρχουσα τεράστια ανισότητα στο επίπεδο υγείας - ιδιαίτερα µεταξύ των ανεπτυγµένων και αναπτυσσόµενων χωρών, αλλά και σε καθεµία ξεχωριστά – είναι, αφενός µεν, πολιτικά, κοινωνικά και οικονοµικά απαράδεκτη, αφετέρου δε, κοινού ενδιαφέροντος για όλες τις χώρες.

III

Η οικονοµική και κοινωνική ανάπτυξη, βασισµένη σε µια Νέα ∆ιεθνή Οικονοµική Τάξη είναι βασικής σηµασίας για την ολοκληρωµένη επίτευξη υγείας για όλους και τη µείωση του χάσµατος µεταξύ του επιπέδου υγείας των ανεπτυγµένων και αναπτυσσόµενων χωρών. Η προώθηση και προστασία της ανθρώπινης υγείας είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της οικονοµικής και κοινωνικής ανάπτυξης και συµβάλλει στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου και την επικράτηση της παγκόσµιας ειρήνης.

IV

Οι άνθρωποι έχουν δικαίωµα, αλλά και καθήκον να συµµετέχουν, ατοµικά και συλλογικά, στο σχεδιασµό και την υλοποίηση της φροντίδας υγείας τους.

V

Οι κυβερνήσεις έχουν ευθύνη για την υγεία των πολιτών τους η οποία µπορεί να εκπληρωθεί µόνο µε την εφαρµογή επαρκών υγειονοµικών και κοινωνικών µέτρων. Ένας από τους κύριους κοινωνικούς στόχους κυβερνήσεων, διεθνών οργανισµών και ολόκληρης της παγκόσµιας κοινότητας, στις ερχόµενες δεκαετίες, πρέπει να είναι η επίτευξη µέχρι το έτος 2000 ενός επιπέδου υγείας για όλους τους ανθρώπους παγκόσµια, που θα τους επιτρέπει να διάγουν έναν κοινωνικά και οικονοµικά παραγωγικό βίο. Η πρωτοβάθµια φροντίδα υγείας αποτελεί το κλειδί για την επίτευξη αυτού του στόχου ως µέρους µιας ανάπτυξης στο πνεύµα της κοινωνικής δικαιοσύνης.

VI

Η Π.Φ.Υ. αποτελεί βασική υγειονοµική µέριµνα, η οποία στηρίζεται σε επιστηµονικά τεκµηριωµένες πρακτικές και σε κοινωνικά αποδεκτές µεθόδους και τεχνολογίες. Η φροντίδα αυτή είναι προσβάσιµη από το σύνολο των πολιτών της κοινότητας και των οικογενειών τους και τους παρέχεται σε διαδραστική µορφή και σε κόστος που η κοινότητα και η χώρα µπορεί να επωµισθεί ανεξάρτητως σταδίου ανάπτυξης και µέσα σε πνεύµα αυτοδυναµίας και αυτοδιάθεσης. Η ΠΦΥ προσδιορίζεται ως αναπόσπαστο κοµµάτι τόσο του συστήµατος υγείας µίας χώρας, του οποίου αποτελεί κεντρική λειτουργία και κύριο στόχο, όσο και της γενικότερης κοινωνικής και οικονοµικής ανάπτυξης της κοινότητας. Αποτελεί το πρώτο επίπεδο επαφής του ατόµου, της οικογένειας και της κοινότητας µε το Εθνικό Σύστηµα Υγείας, φέρνοντας την υγειονοµική φροντίδα όσο το δυνατόν κοντύτερα στους χώρους όπου οι άνθρωποι ζουν και εργάζονται. Με τον τρόπο αυτό συνιστά το πρώτο στάδιο µιας αλληλουχίας υπηρεσιών υγείας.

VII

Η Π.Φ.Υ.
1. αντανακλά τις οικονοµικές συνθήκες και τα κοινωνικοπολιτιστικά και πολιτικά χαρακτηριστικά της χώρας και των κοινοτήτων της και αναπτύσσεται βάση αυτών. Στηρίζεται, δε, στην εφαρµογή σχετικών αποτελεσµάτων που προκύπτουν από έρευνες κοινωνικών, βιοϊατρικών, και υγειονοµικών υπηρεσιών, καθώς και την εµπειρία της δηµόσιας υγείας.
2. εστιάζει στα κύρια προβλήµατα υγείας της κοινότητας, παρέχοντας ανάλογες υπηρεσίες προαγωγής υγείας, πρόληψης, θεραπείας και αποκατάστασης.
3. περιλαµβάνει κατ’ ελάχιστον: εκπαίδευση που αφορά τα κύρια προβλήµατα υγείαςκαι τις µεθόδους πρόληψης και ελέγχου τους· διασφάλιση επαρκούς σίτισης και προαγωγή σωστής διατροφής· επαρκή παροχή ασφαλούς πόσιµου νερού και αποχέτευσης· µητρική και παιδική φροντίδα υγείας, περιλαµβανοµένου και του οικογενειακού προγραµµατισµού· ανοσοποίηση έναντι των κυρίων µεταδοτικών λοιµώξεων· πρόληψη και έλεγχο τοπικών ενδηµικών νόσων· κατάλληλη αντιµετώπιση συνήθων νοσηµάτων και τραυµάτων· προµήθεια βασικών φαρµάκων.
4. εµπλέκει, πέραν του τοµέα της υγείας, όλους τους σχετικούς τοµείς της εθνικής και κοινοτικής ανάπτυξης και σε όλες τις µορφές τους· συγκεκριµένα: γεωργία, κτηνοτροφία, βιοµηχανία, εκπαίδευση, στέγαση, δηµόσια έργα, επικοινωνίες κ.α· και απαιτεί τη συνεργασία όλων αυτών των παραγόντων.
5. αξιώνει και προάγει τη µέγιστη κοινοτική και ατοµική αυτοδυναµία και συµµετοχή στο σχεδιασµό, την οργάνωση, την εφαρµογή και τον έλεγχο της πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας, αξιοποιώντας πλήρως τοπικές, εθνικές και άλλες διαθέσιµες πηγές· και µε αυτό το στόχο αναπτύσσει, µέσω της κατάλληλης εκπαίδευσης, την ικανότητα της κοινότητας να συµµετέχει.
6. πρέπει να στηρίζεται σε ενιαίες, λειτουργικές και αλληλοεξαρτώµενες υπηρεσίες παραποµπής οδηγώντας σε σταδιακή βελτίωση µιας ολοκληρωµένης φροντίδας υγείας για όλους και δίνοντας προτεραιότητα σε αυτούς µε τη µεγαλύτερη ανάγκη.
7. στηρίζεται, τόσο σε τοπικό, όσο και σε επίπεδο παραποµπής, σε εργαζόµενους υγείας, συµπεριλαµβανοµένων; ιατρών, νοσηλευτών, µαιών, παραϊατρικού προσωπικού και κοινωνικών λειτουργών, όπως επίσης και πρακτικών θεραπευτών εφόσον χρειάζεται, κατάλληλα κοινωνικά και πρακτικά εκπαιδευµένους, προκειµένου να εργάζονται ως οµάδα υγείας και να ανταποκρίνονται στις ανάγκες που εκφράζει η κοινότητα.

VIII

Όλες οι κυβερνήσεις πρέπει να διαµορφώσουν εθνικές πολιτικές, στρατηγικές και σχέδια δράσης προκειµένου να προωθήσουν και να στηρίξουν την Π.Φ.Υ. ως τµήµα ενός ολοκληρωµένου εθνικού συστήµατος υγείας και σε συντονισµό µε άλλους τοµείς. Για το σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να εκφραστεί σαφής πολιτική βούληση, να επιστρατευτούν κρατικοί πόροι και να γίνει ορθολογική χρήση των διαθέσιµων εξωτερικών πόρων.

IX

Όλες οι χώρες πρέπει να συµπράξουν µε πνεύµα συνεργασίας και προσφοράς προκειµένου να εξασφαλίσουν πρωτοβάθµια φροντίδα υγείας για όλους από τη στιγµή που η επίτευξη αυτού του στόχου για µία χώρα αφορά και ωφελεί άµεσα κάθε άλλη χώρα. Σε αυτό το πλαίσιο, η κοινή έκθεση του W.H.O και της UNICEF για την Π.Φ.Υ. συνιστά µια σταθερή βάση για την περαιτέρω ανάπτυξη και τη λειτουργία της σε παγκόσµιο επίπεδο.

Χ

Ένα αποδεκτό επίπεδο υγείας για όλους τους ανθρώπους µέχρι το έτος 2000 µπορεί να επιτευχθεί µε την πληρέστερη και καλύτερη χρήση των παγκόσµιων πόρων, ένα σηµαντικό µέρος των οποίων διατίθεται αυτή τη στιγµή σε εξοπλισµούς και στρατιωτικές συγκρούσεις. Μια γνήσια πολιτική ανεξαρτησίας, ειρήνης, ύφεσης και αφοπλισµού δύναται και οφείλει να απελευθερώσει επιπλέον πόρους οι οποίοι µπορούν να αφιερωθούν σε ειρηνικούς σκοπούς και πιο συγκεκριµένα στην ταχύτερη κοινωνική και οικονοµική ανάπτυξη από την οποία η Π.Φ.Υ., ως ουσιώδες τµήµα της, οφείλει να διεκδικήσει το κατάλληλο µέρισµα. Η ∆ιεθνής ∆ιάσκεψη για την Πρωτοβάθµια Φροντίδα Υγείας καλεί για επείγουσα και αποτελεσµατική εθνική και διεθνή δράση, προκειµένου να αναπτυχθεί και να εφαρµοστεί πρωτοβάθµια φροντίδα υγείας σε όλον τον κόσµο και ιδιαίτερα στις αναπτυσσόµενες χώρες σε ένα πνεύµα τεχνικής συνεργασίας και σε συµφωνία µε µια νέα διεθνή οικονοµική τάξη. Παροτρύνει τις κυβερνήσεις, τον WHO, τη UNICEF και άλλους διεθνείς οργανισµούς, καθώς επίσης διµερείς και πολυµερείς οργανισµούς, Μ.Κ.Ο., οικονοµικούς οργανισµούς, εργαζοµένους υγείας και όλη την παγκόσµια κοινότητα να στηρίξουν µια εθνική και διεθνή δέσµευση για παροχή πρωτοβάθµιας φροντίδας υγείας και να παράσχουν αυξηµένη τεχνική και οικονοµική στήριξη σε αυτή, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόµενες χώρες. Η διάσκεψη καλεί όλους τους προαναφερθέντες να συνεργαστούν στην εισαγωγή, ανάπτυξη και διατήρηση της Π.Φ.Υ.σε συµφωνία µε το πνεύµα και το περιεχόµενο της ∆ιακήρυξης.