ο ημιόροφος

Πόσο δύσκολο...και συνάμα πόσο εύκολο είναι να περιγράψει κανείς την κατάσταση στην Νοσηλευτική κοινότητα και την "καθημερινότητα" ενός Νοσηλευτή/ τριας βάρδιας;  

Αρκεί να τραβήξει κανείς το μανδύα της συγκαλυμμένης πραγματικότητας για να  αποκαλυφθεί μία πέρα για πέρα  σχιζοειδής κατάσταση, που ταλανίζει τον Νοσηλευτικό "κόσμο" και προδιαγράφει το μέλλον όχι μόνον της Νοσηλευτικής, αλλά δυστυχώς της χώρας εν γένει.

Αρχής γενομένης από το απαρχαιωμένο και αναχρονιστικό εκπαιδευτικό σύστημα, που αναπαράγει μύθους και κλισέ, εγκλωβίζοντας τους μελλοντικούς επαγγελματίες σε "θανάσιμες" παγίδες και αγκυλώσεις, εξασφαλίζοντας έτσι την αδιάλειπτη παραγωγή ορδών "μερμηγκών", ταγμένων στο κουβάλημα της "πάπιας" και την εξυπηρέτηση του ιατροκεντρικού και ιατροκατευθυνόμενου συστήματος υγείας της χώρας. Ήδη με την αποφοίτηση του, ο Νοσηλευτής αρχίζει να νοιώθει το έδαφος κάτω από τα πόδια του σαθρό και τα πρώτα σημάδια ανασφάλειας εμφανίζονται καθώς "τρέμει" μπροστά στην προοπτική επαλήθευσης των φόβων που ήδη αρχίζουν να φωλιάζουν μέσα του.

Από τα πρώτα του βήματα στην παραγωγική διαδικασία η "κατουρημένη ποδιά" που πρέπει να ασπαστεί, κάνει την εμφάνιση της και δυστυχώς θα τον συνοδεύει σε όλη του την καριέρα και ακόμη παραπέρα.

Η επαγγελματική αποκατάσταση νοείται ως συνωστισμός για προκηρύξεις ελπίδας. Η γνώση και οι δεξιότητες γίνονται βορά στον βωμό της μαζικής παραγωγής και προχειρότητας, Η όποια επιστημονικότητα αντικαθίσταται από τη ματαιότητα, η κατοχύρωση επαγγελματικών πράξεων αποσαθρώνεται από μη νομικά θεσμοθετημένες νοσηλευτικές πράξεις. Σειρά παίρνουν η ανασφάλεια, η ισοπέδωση της αυτοπεποίθησης, τα αισθήματα ενοχής και αναξιότητας. Η κοινωνική καταξίωση  και επαγγελματική αναγνώριση, ακόμη και εάν υπήρχε, θα ήταν πολύ δύσκολο για έναν Νοσηλευτή /τρια να την αντιληφθεί, όταν με τα μάτια πρησμένα από το εξαντλητικό και άστατο πρόγραμμα εβδομάδας, σαν άλλος ένας νεκροζώντανος, , αναζητά τα ρεπό του και την αιτία όλων αυτών!  

Από καιρό εις καιρό, προσπαθεί με όσες δυνάμεις του απομένουν, να γαντζωθεί σε ελπίδες, που εταιρείες Νοσηλευτικών "φαντασμάτων" απλόχερα μοιράζουν, και στο τέλος διαπιστώνει για άλλη μία φορά, πως έγινε τροφή για αιθεροβάμονες και ανδρείκελα που τρέφονται από τα απομεινάρια ενός διεφθαρμένου και σάπιου πολιτικού συστήματος. Ένα από τα κύρια παράδοξα που βιώνει ο Νοσηλευτής είναι το γεγονός, ότι ενώ εξαναγκάζεται να επωμιστεί έναν υπέρμετρο όγκο ευθυνών και εργασίας, των οποίων ούτε καν τα μισά από αυτά δεν αποτελούν μέρος του γνωστικού του αντικειμένου/ εκπαίδευσης (βλ. αλλότρια καθήκοντα), εντούτοις παραμένει, και μάλιστα στην συντριπτική του πλειοψηφία οικειοθελώς, στο περιθώριο των αποφάσεων που έχουν άμεση σχέση με τον τελικό αποδέκτη της εργασίας του, δηλαδή τον ασθενή.

 Συνάμα ανακαλύπτει και την ανεπάρκειά του (που κληρονόμησε από τα χρόνια της εκπαίδευσης) ν' ανταποκριθεί σε "καθήκοντα" υψηλότερων απαιτήσεων, "μισεί" τα βιβλία και το διάβασμα γενικότερα με αποτέλεσμα να "καταφεύγει" συνεχώς στον γιατρό ακόμα και για μικροπράγματα. Αισθήματα αναξιότητας και υποβιβασμού τον κατατρέχουν και αδυνατεί ν' αναλάβει ενεργό ρόλο τόσο στην περίθαλψη όσο και στην διοίκηση. Ταπεινωμένος και εξουθενωμένος από την εξαντλητική "κιμαδομηχανή" της καθημερινότητας του, φέρεται σαν πνιγμένος που γαντζώνεται στην "πάπια" ως τελευταία σανίδα σωτηρίας.

 Όλοι αναγνωρίζουν την εργατικότητα και την χρησιμότητα του "μέρμηγκα" αλλά άμα τύχει και λιώσει κανείς καμιά χούφτα από δαύτους δεν τρέχει και τίποτα! Επίσης πρέπει να τα βγάλει πέρα και με έννοιες γνωστές μεν, δύσκολο όμως να στοιχηθούν με την πραγματικότητα..."προσφορά", "λειτούργημα", "επάγγελμα", τέχνη", "επιστήμη"... οι βάρδιες πρέπει να βγουν, η δουλειά πρέπει να γίνει, διαφορετικά κινδυνεύουν ανθρώπινες ζωές...και ξέρουμε όλοι μας πόσο πολύ επενδύει η κοινωνία μας στην ανθρώπινη ΖΩΗ. Το διαπιστώνουμε όλοι μας καθημερινά...από τους δρόμους "λαιμητόμους" έως το εγκληματικά παραμελημένο σύστημα υγείας. Αλίμονο, η πολιτεία, το κράτος και οι θεσμοί δεν χάνουν ευκαιρία για να εξυμνήσουν την ανθρώπινη ΖΩΗ σε κάθε της έκφανση. Τον 'μέρμηγκα' όμως και τους "λοιπούς" τους έπεισαν ότι εάν τολμήσει σαν "άνθρωπος" να υποπέσει σε λάθος την στιγμή που προσπαθεί να φέρει εις πέρας ταυτόχρονα, και συχνά εντελώς ετερόκλητα καθήκοντα, και (έστω έμμεσα) κινδυνεύσει μία ζωή...μαύρο φίδι που τον έφαγε! Σχιζοειδής κατάσταση από την αρχή έως το τέλος. Ναι μεν εκπαιδεύτηκες για την αιμοληψία αλλά συνεχίζει να αποτελεί ιατρική πράξη που εξαναγκάζεσαι να την εκτελείς διαφορετικά καταλήγεις στον "Άδη" του συστήματος. Εκλιπαρείς να σε τσιμπήσει κάποιος για να σιγουρευτείς ότι δεν ονειρεύεσαι αλλά μάταια. Αγιαστούρες και θυμιατά από την μία να σε παροτρύνουν να "κάνεις το καλό και να το ρίξεις στον γιαλό". Από την άλλη κρατικοδίαιτοι συνδικαλιστές, απόφοιτοι κομματικών "σχολών" των οποίων το εύρος των διεκδικήσεων αντιστοιχεί με το εύρος της "οπής" στην κάλπη, ενώ λίγο παραπέρα περιμένουν οι νεόκοποι γραβατωμένοι "τσιριμώκοι" που άλωσαν και τα τελευταία ψήγματα ελπίδας που θα μπορούσε να κρύβει κάπου βαθιά μέσα του ένας Νοσηλευτής/ τρια.

Όλα αυτά βέβαια δεν σημαίνουν τίποτε άλλο παρά το τέλος μίας εποχής. Δεν είναι βέβαια τόσο απλό. Έχουμε ακόμα λίγο δρόμο μέχρι τον "πάτο". Η Νοσηλευτική συμπαρασύρεται στην άβυσσο μαζί με όλη την υπόλοιπη κοινωνία καθώς αποτελεί μέρος της και διέπεται από την ίδια υποκρισία, την ίδια ιδιοτέλεια, τον ίδιο εφησυχασμό και την ίδια φαιδρότητα της ευκολίας και της φιλοσοφίας του "δεν βαριέσαι". Δεν πιστεύω ότι υπήρξε άλλη στιγμή στην ιστορίας, τουλάχιστον της Ελληνικής, όπου το μέλλον απαξιώθηκε τόσο συστηματικά και τόσο βέβηλα όσο από τα χρόνια της μεταπολίτευσης και έπειτα. Μόνο ο "πάτος" θα βάλει τέρμα σε αυτή την ξέφρενη πορεία προς τα κάτω. Αυτό ως γεγονός καθεαυτό ίσως να είναι οδυνηρό αλλά προσωπικά το αντιμετωπίζω ως την ευκαιρία για την "αναγέννηση" και την δημιουργία μίας καθ' όλα νέας πλατφόρμας αξιών και προτεραιοτήτων, πάνω στην οποία θα στηριχθεί μία εντελώς νέα κοινωνική βάση. Η υποτιθέμενη συλλογικότητα, όπως και εάν αυτή εκφέρεται μέσα από "ψευδοδημοκρατικές" διαδικασίες, είναι ένα παραμύθι που χρησιμοποιήθηκε πολύ έντεχνα για τον πειθαναγκασμό και την χειραγώγηση των μαζών. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει παρά μόνο στην σφαίρα του φανταστικού ή αν προτιμάτε του ιδεατού. Αυτό που προέχει είναι η συνειδητοποίηση της ατομικότητας και της ατομικής ευθύνης και ο προσδιορισμός της θέσης του ατόμου μέσα στην κοινωνία και στις εκατέρωθεν δομές και υποσυστήματα. Η πολιτική βάση κάθε συστήματος καθορίζει την εξέλιξη και πορεία του εκάστοτε κοινωνικού συνόλου. Αυτή όμως θα υπαγορευθεί από "υγιείς" και ώριμες μονάδες που θα αντιλαμβάνονται πλήρως τον ρόλο τους και άρα την ευθύνη τους απέναντι στην εξέλιξη και διαμόρφωση κάθε πολιτικής βάσης. Μέχρι τότε όμως έχει να γίνει πολύ δουλειά από τον καθένα ξεχωριστά. Καιρός να στρέψουμε τα βλέμματα προς τα έσω...στους εαυτούς μας πρώτα. Να ωριμάσουμε μέσα από το πρίσμα της "ατομικής ευθύνης". Σε κάθε επίπεδο και δραστηριότητα. Δεν γίνεται να φταίνε διαρκώς οι ΑΛΛΟΙ. Εμείς είμαστε οι "άλλοι" και οι "άλλοι" είμαστε ΕΜΕΙΣ. Δεν βασιζόμαστε στην θέληση και βούληση των ΑΛΛΩΝ αλλά αναλαμβάνουμε ενεργό ρόλο στην εξέλιξη των πραγμάτων και θεωρούμε "εαυτούς" υπεύθυνους (όχι απλά συνυπεύθυνους) για ότι συμβαίνει σε αυτόν τον κόσμο. Ο προσδιορισμός της ατομικής ευθύνης αυτόματα περιορίζει την ανευθυνότητα του άλλου. Εάν η Νοσηλευτική κοινότητα θέλει να πρωτοπορήσει και να εξελιχθεί ανεξάρτητα από την υπόλοιπη κοινωνία (πράγμα αδύνατον) θα πρέπει να ορίσει μηχανισμούς που θα εξασφαλίζουν την ατομική δράση. Αυτό δεν πρόκειται να το επιβάλλει καμία Ε.Ν.Ε, Π.Ο.Ε.ΔΗ.Ν, Ε.Σ.Ν.Ε, ΠΑ.ΣΥ.ΝΟ κ.λ.π αλλά εμείς θα το επιβάλουμε σε αυτούς, ο καθένας μας ξεχωριστά και όλοι μαζί σαν ένας. Μέσα από το φάσμα της ατομικής δράσης (αρχικά τουλάχιστον) ελέγχεται και προσδιορίζεται ο κάθε επαγγελματικός ή συνδικαλιστικός φορέας και οδηγείται στο ποθητό αποτέλεσμα. Οι Νοσηλευτές πρέπει αρχικά να συνταχθούν και να αλληλοστηριχθούν μακριά από τα συλλογικά τους όργανα και κοντά στην βάση της δράσης τους. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από αυθόρμητες κινήσεις και δράσεις των Νοσηλευτών που θα στηρίζουν ο ένας τον άλλον μέσα από σχήματα αυτοβοήθειας, τόσο για μικρά και καθημερινά θέματα όσο και για σημαντικότερα. Σπανίζουν οι περιπτώσεις όπου Νοσηλευτές συζήτησαν ή ζήτησαν την γνώμη συναδέλφου τους για θέματα που τους απασχολούν και προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Οι σχέσεις μεταξύ τους άκρως ανταγωνιστικές. Στο σύνολο των περιπτώσεων καταφεύγουν στους ΑΛΛΟΥΣ με τα γνωστά αποτελέσματα!

Σκοπός, σε πρώτη φάση, δεν είναι να καταργηθούν/ μετασχηματιστούν οι υπάρχοντες θεσμοί, αλλά να "εξαναγκαστούν" να λειτουργήσουν έτσι όπως θα έπρεπε να λειτουργούν. Τότε και μόνον θα μπορέσουμε να αντιληφθούμε τα λάθη και τα μειονεκτήματα τους, προκειμένου να υπάρξει μία ρεαλιστική και βιώσιμη πρόταση για αναμόρφωση. Βασική προϋπόθεση για να συμβεί κάτι τέτοιο είναι η ενοποίηση των "συμφερόντων" αυτών που ασκούν την Νοσηλευτική, πράγμα που σημαίνει ότι το πάγιο αίτημα για ενιαία Νοσηλευτική εκπαίδευση, πρέπει να αποτελεί το κύριο αίτημα/ διεκδίκηση του Νοσηλευτικού "κόσμου" και θα αποτελέσει μία ικανή παρακαταθήκη για τις μελλοντικές γενεές.