ο ημιόροφος

Στις εφημερίδες αποτελεί τετριμμένη είδηση. Κάποιος ακόμη φαντάρος... κάπου... τα αίτια διερευνούν... αρμόδιοι.

Μοιάζει σαν οι αυτοκτονίες στον στρατό να είναι πρόβλημα κάποιου άλλου. Και να είναι πρόβλημα κάπου αλλού. Την ίδια στιγμή χιλιάδες οικογένειες αποχαιρετούν χιλιάδες παιδιά. Τα αφήνουν στην φροντίδα και τη δικαιοδοσία του στρατού. Οι πύλες πίσω τους κλείνουν. Τόσοι άλλοι πριν από αυτούς και πόσοι ακόμη μετά, θα ζήσουν την ίδια -χιλιοτραγουδισμένη- «στρατιωτική λογική». Θα αντεπεξέλθουν κακήν κακώς οι περισσότεροι... Και κάποιοι θα προστεθούν στη στατιστική.

Τελευταία «πρόνοια» του στρατού απέναντι στις αυτοκτονίες οι διπλές σκοπιές. Μόνο που λησμόνησαν ότι έτσι διπλασιάζονται και οι υπηρεσίες, Ότι σε (μη βυσματικά) υποστελεχωμένα στρατόπεδα οι φαντάροι μπορεί να περάσουν και μήνα χωρίς έξοδο. Κι ούτε συζήτηση για άδεια.
Και οι αυτοκτονίες συνεχίζονται. Και η ζωή στα στρατόπεδα συνεχίζεται. Και η ζωή εκτός στρατοπέδων... κι αυτή συνεχίζεται...

Αναμφισβήτητον τυγχάνει ωσαύτως το γεγονός καθ' ό αι αυτοκτονίαι απαντώσι συχνότερον επί των παλαιών στρατιωτών και δη επί των μονίμων υπαξιωματικών και αξιωματικών ή επί των νεοσυλλέκτων στρατιωτών. Το γεγονός τούτο, κυριαρχούν εν απάσαις ταις στατιστικαίς των ξένων Στρατών άς ηδυνήθημεν να συμβουλευθώμεν, αποδεικνύει, νομίζομεν, καταφανώς ότι το στρατιωτικόν επάγγελμα αποτελεί ήδη αφ'εαυτού ένα προδιαθετικόν όρον αυτοκτονίας

"Οι ψυχοπαθείς εν τω στρατώ"
Κ.Π.Παπαστρατηγάκη προϊστ. νευρολογικού τμήματος του Στρατιωτικού Νοσοκομείου
(Εν Αθήναις 1924 σ.49-50,137-8 & 167)
.

Οι πιο πρόσφατες αυτοκτονίες στο στρατό αφορούν στην ΕΛΔΥΚ. Οι συνθήκες διερευνώνται. Τα αίτια θα αναζητηθούν.

Παλιότερα ήταν πιο απλό.

Το Ι' Ιατρικό Συνέδριο των Ε.Δ. (Θεσ/νίκη, Νοέμβριος 1984) κατέληξε στο ότι για τις αυτοκτονίες φταίνε μάλλον οι "ψευτοκουλτουριάρηδες" και στο ότι ο στρατός έγινε "κολέγιο".

Ή καλύτερα...

"το φαινόμενο ότι ένα μεγάλο ποσοστό των αυτοχείρων δεν παρουσιάζει κάτι το ιδιαίτερο, πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι διέλαθον της προσοχής των ανθρώπων του περιβάλλοντός τους ή ότι σκοπίμως οι αυτόχειρες τηρούσαν συνήθη συμπεριφορά, για να μη γίνουν γνωστές οι προθέσεις τους". Εμπιστευτική μελέτη του ΓΕΣ (1ο Γραφείο, Σεπτ. 1984)

Και στην ίδια μελέτη... αλίμονο!

για τους "προβληματικούς φαντάρους" ευθύνεται "η μειωμένη πίστη στη Θρησκεία και το Στρατό" και για τις αυτοκτονίες "η μαλθακοποίηση από την καταναλωτική κοινωνία". "Αν επιζήσαμε σα φυλή το οφείλουμε στη σκληρή σωματική άσκηση και στο γεγονός ότι η αυτοκτονία εθεωρείτο όνειδος και οι ιερείς δεν παραβρίσκονταν στην κηδεία των αυτοχείρων".

Τώρα τα πράγματα έχουν δυσκολέψει για τα επιτελεία. Πρέπει να μαγειρέψουν τα στοιχεία για να φτάσουν σε ένα βολικό -για μια καραβανάδικη λογική- συμπέρασμα. Ότι οι αυτοκτονίες στο στρατόπεδο δεν ξεπερνούν τις αυτοκτονίες στην κοινωνία!!!

Βέβαια κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η «κοινωνία» είναι παράδεισος. Αλλά είναι κοινός τόπος ότι στο στρατό οι συνθήκες είναι ασύγκριτα χειρότερες. Πόσα παιδιά αλήθεια θα ζούσαν αν δεν είχαν εκτεθεί στη ζωή του έλληνα στρατιώτη;

Μην ξεχνάμε ότι συναισθηματικά ο στρατός δεν επηρέασε μόνο τους -τελικά- αυτόχειρες. Μοναξιά, εγκατάλειψη, εξευτελισμοί. Το αίσθημα του εγκλεισμού. Η ματαιότητα και η έλλειψη νοήματος σε κάθε ασχολία. Από την σκοπιά μέχρι το σκούπισμα. Ένας ιδιάζων αισθητηριακός αποκλεισμός. Σε χρώματα, σε ήχους, σε γεύσεις, και πάνω από όλα σε αγγίγματα που δεν υπάρχουν εντός στρατοπέδου, δεν περνάει απαρατήρητος. Ή χωρίς επιπτώσεις.

Ο στρατός παράγει το τέλειο περιβάλλον για να ανθίσει μια μελαγχολία, να φουντώσει μια κατάθλιψη. Αλλά όλες οι καταθλίψεις –ακόμα και οι μείζονες– δεν οδηγούν σε αυτοχειρία. Και η στρατιωτική δομή δεν νοιάζεται παρά μόνο για τις αυτοκτονίες. Αυτές μόνο προκαλούν πολιτικό κόστος.
 

Αλλά ο ανθρώπινος οργανισμός και ο ανθρώπινος ψυχισμός ξέρει να σηκώνει άμυνες απέναντι σε οποιαδήποτε αντιξοότητα. Ο ολιγόωρος εξανθρωπισμός στην έξοδο, η ελπίδα της μετάθεσης, και πάνω από όλα οι περίφημες «φιλίες στον στρατό». Η στοιχειώδης κοινωνική αλληλεγγύη με τους ανθρώπους με τους οποίους βρίσκεστε στην ίδια κατάσταση.

Άμυνες που το στρατιωτικό σύστημα τις αντιπαλεύει. Με αδικαιολόγητες ποινές στερεί τα στοιχειώδη. Προωθώντας τη ρουφιανιά διχάζει τους στρατιώτες.

Βέβαια, για τους περισσότερους, ο καιρός περνάει. Ο χρόνος επουλώνει τις ασχήμιες και βγάζει στην επιφάνεια ως όμορφες στιγμές, τις στιγμές που με πολύ φόβο πάλεψες να είναι όμορφες.

Και η συζήτηση γίνεται νοσταλγία.

Οι αυτοκτονίες στο στρατό, τα «μαύρα απολυτήρια», αφορούν μόνο τις οικογένειες των θυμάτων. Τα επιτελεία κάνουν ΕΔΕ και «εξακριβώνουν τις συνθήκες των θανατηφόρων ατυχημάτων (!)»... Η κοινωνία σε γενικές γραμμές απέχει.

Η λύση δεν θα προέλθει από τον στρατιωτικό ή τον κρατικό μηχανισμό. Δεν θα προέλθει από κάποια «αυτόκαθαρση» εκείνων που δημιουργούν το πρόβλημα. Η λύση βρίσκεται στην δική μας –ως κοινωνία– παρέμβαση.

 
Επισκεφτείτε:

http://www.omhroi.gr/  (ίσως ο πιο ενημερωμένος χώρος για ζητήματα που αφορούν στον στρατό)
http://www.antirrisies.gr/  (Σύνδεσμος Αντιρρησιών Συνείδησης)

Δείτε ακόμη:
-μια παρέμβαση της Επιτροπής Αλληλεγγύης Στρατευμένων, ένα κείμενο που αναλύει την τελευταία «έρευνα» του ΥΕΘΑ για τις αυτοκτονίες.